با پيدايش، شكل‌‌گيري، توسعه و رشد موضوع لجستيك در بيشتر فعاليت‌هاي جامعه امروزي، اگر از صاحبنظران لجستيكي خواسته شود از لجستيك تعريفي بيان كنند، بر اساس چگونگي ارتباط و نحوه كاربرد لجستيك تعريفي ارائه خواهند كرد. اين موضوع بيانگر اين واقعيت است كه با وجود كاربرد وسيع مفهوم لجستيك در دنياي امروز، اتفاق نظري در تلقي افراد از مفاهيم و محدوده آن وجود‌ ندارد و اين حالت همان‌طوركه نشانگر غناي مفهومي و كاربردي اين مسأله است، چنانچه در اصول و مفاهيم اصلي و اساسي آن اشتراك نظر نسبي حاصل نشود مي‌تواند در آينده، مشكل‌ساز باشد.

  براي شروع بهتر است با بيان بعضي تعاريف مرتبط با "لجستيك و زنجيره تامين" شروع كنيم. ابتدا لجستيك را مرور مي‌كنيم:

  در منابع مختلف تعاريفي از لجستيك آورده شده است كه بعضي نظامي (به دليل ريشه تاريخي لفظ لجستيك در ارتش يونان باستان و پيشرفت لجستيك به لحاظ علمي و عملي در ارتش‌هاي جهان) و بعضي غيرنظامي (تجاري) هستند. در ذيل به برخي از تعاريف تجاري لجستيك اشاره مي‌شود.

  توسط انجمن مديريت لجستيك (CLM) تعريف غيرنظامي از لجستيك، بدين شرح آورده شده است: لجستيك بخشي از فرآيند زنجيره تأمين است كه برنامه‌ريزي، اجرا و كنترل موثر و كاراي جريان و انبارش كالاها، خدمات و اطلاعات مرتبط را از نقطه مبداء تا نقطه مصرف به عهده دارد تا نيازمندي‌هاي مشتري برآورده شود.

  در كتاب مديريت لجستيك تعريف ارائه شده توسط CLM مورد توجه قرار گرفته و به‌عنوان تعريف مديريت لجستيك به آن استناد شده است و با نگرش سيستمي به لجستيك به تشريح ورودي‌ها و خروجي‌هاي سيستم لجستيك پرداخته است. در اين كتاب فعاليت‌هاي سيستم لجستيك، در سه بخش فعاليت‌هاي مديريتي، مديريت لجستيك و فعاليت‌هاي لجستيكي تنظيم شده است كه فعاليت‌هاي لجستيكي در آن شامل اين موارد است: خدمات مشتريان، پيش‌بيني تقاضا، ارتباطات توزيع، كنترل موجودي، جابجايي مواد، پردازش سفارش، پشتيباني قطعات و خدمات، انتخاب محل انبارها، تدارك، بسته‌بندي، جابجايي محصولات برگشتي، بازيابي و از بين بردن ضايعات، حمل‌ونقل و كنترل ترافيك، انبارداري و ذخيره‌سازي.

  يكي ديگر از منابع موجود در زمينه مفهوم لجستيك، مستندات پروژه طراحي سيستم لجستيك كارآمد است. اين منبع در حقيقت رساله دكتراي مولر است كه نظر ليمن، معروف به 7R را پذيرفته و به صورت ذيل ارائه نموده است: در واقع منظور لجستيك اطمينان از موجود بودن محصول مطلوب، به مقدار مطلوب، با كيفيت مطلوب در شرايط مطلوب، زمان مطلوب براي مشتري مطلوب و با هزينه مطلوب است.

  در كتاب لجستيك سيستم توزيع، لجستيك از ديدگاه سيستم توزيع مورد بررسي قرارگرفته است تعريفي كه در اين كتاب از لجستيك ارائه شده است مربوط به انجمن ملّي مديريت توزيع فيزيكي (NCPDM) است كه لجستيك را به‌صورت ذيل تعريف كرده است: لجستيك عبارت است از يكپارچه‌سازي دو يا چند فعاليت به منظور برنامه‌ريزي، پياده‌سازي (اجزاء) و كنترل كارايي جريان مواد و محصولات از نقطه مبداء تا نقطه مصرف.

  هند‌بوك لجستيك و مديريت توزيع يكي ديگر از منابع موجود در زمينه لجستيك است. نويسنده اين كتاب لجستيك را متشكل از توزيع و مديريت مواد مي‌داند و عنوان مي‌كند كه لجستيك به جريان‌هاي فيزيكي و اطّلاعاتي مواد اوليه در مراحل مختلف و همچنين توزيع محصول نهايي مربوط مي‌شود. مديريت مواد جريان‌هايي را مد نظر دارد كه به داخل و از ميان فرايند‌هاي توليد مي‌گذرند، در حالي‌كه توزيع به جريان‌هايي مي‌پردازد كه از آخرين نقطه توليد تا مشتري يا مصرف‌كننده نهايي را شامل مي‌شود. بنابراين گستره لجستيك از تأمين مواد اوليه براي توليد محصول شروع شده و تا ارائه محصول نهايي به مصرف‌كننده ادامه پيدا مي‌كند. در اين كتاب 5 جزء اصلي براي لجستيك معرفي شده است: ذخيره‌سازي، انبارداري و جابجايي مواد، حمل‌ونقل، موجودي، اطّلاعات و كنترل و بسته‌بندي و مجموعه‌سازي كه هر‌كدام از اين اجزاء مي‌توانند به اجزاء كوچكتري تقسيم شوند.

  كتاب مديريت لجستيك مدرن نيز به مفهوم لجستيك صنعتي پرداخته و در ارتباط با آن چنين مي‌نويسد: مديريت لجستيك صنعتي به دنبال بيشينه‌كردن ارزش اقتصادي محصولات يا مواد از طريق به‌دست آوردن محصولات و ارائه آن به مشتري در مكاني مطلوب، زماني مطلوب و با هزينه‌اي كاملاً متناسب است.

  در كتاب مديريت لجستيك بازرگاني، لجستيك اين‌گونه تعريف شده است: مديريت لجستيك بازرگاني شامل برنامه‌ريزي، سازمان‌دهي و كنترل فعاليت‌هاي مربوط به حركت و توقف مواد است، به‌طوري‌كه جريان محصول را از نقطه آغازين مواد خام تا نقطه نهايي مصرف تسهيل كرده و به منظور پشتيباني سطوح مورد انتظار خدمات مشتريان و موارد مربوطه، نظير هزينه‌ها، زمان، مكان مورد نظر و ارائه خدمت يا تحويل كالا به مشتري، جريان اطّلاعات را تحت پوشش قرار دهد.

  بعضي ديگر از تعاريف لجستيك عبارتند از:

  · لجستيك تمام فرآيند مربوط به حركت مواد خام و قطعات را به شركت و موجودي حين توليد در داخل شركت و كالاهاي نهايي به خارج شركت را توصيف مي‌كند.

  · مديريت لجستيك شامل فرآيند برنامه‌ريزي، اجرا و كنترل موثر وكاراي جريان و انبارش مواد خام، موجودي حين توليد، كالاهاي نهايي و اطلاعات مربوطه از نقطه شروع تا نقطه مصرف به‌منظور ارضاء نمودن نيازمندي‌هاي مشتري است.

  · لجستيك يعني رساندن كالاهاي مناسب، در مكان و زمان مناسب با هزينه مناسب، شرايط مناسب و با مراقبت و توجه به محيط. زيرسيستم‌هاي لجستيكي كه در اين تعريف به آنها اشاره شده عبارتند از: حمل كردن، انبارداري، كنترل موجودي، سيستم‌هاي ارتباطي / اطلاعاتي، بسته‌بندي، مديريت ساخت.

  · فعاليت‌هاي لجستيك بازرگاني شامل خدمات مشتري، كنترل موجودي، پردازش سفارش، حمل‌و‌نقل، انبارداري و انبارش و پيش‌بيني تقاضاست.

  نوشته شده در  پنجشنبه 1 اسفند1387ساعت 14:44  توسط مجتبي ولي زاده  | 

  RSS 

 
  POWERED BY BLOGFA.COM